الف) تمسخر  "عقیده  فردی" تنها وقتی ضد اخلاقی نیست که فرد مورد نظر عقیده اش را به شما تحمیل می کند و شما توان مواجهه مستدل و بی پرده با او را ندارید. وگرنه هر چه قدر هم عقیده ای به نظر شما غیر عقلانی و مضحک باشد باز هم تمسخر اخلاقا مجاز نیست! در واقع اینجا استهزاء نوعی دفاع از حق است.

تمسخر عقاید جمعی [مثلا دین] به این سادگی مجاز نیست. چرا که بسیار محتمل است فردی که آن را به شما تحمیل کرده همان فردی نباشد که سخنان تمسخر آمیز شما را می شنود.

ب) حکما میان طنز و تمسخر تمایز هست. من نمایشنامه آریستوفان در نقد سقراط و چیزهایی از آن جنس را غیر اخلاقی نمی دانم. اما تمایز این دو در چیست؟

اگر کار تازه شاهین نجفی و  یا  سلمان رشدی هم هنر است و از جنس کار آریستوفان چرا در قضاوت بین آنها شهود های اخلاقی متفاوتی دارم؟ آیا به این دلیل نیست که با یکی همزاد پنداری می کنم و با دیگری نه؟ آیا این شهود اخلاقی غلط است؟ 

ج) البته در اینجا از نقد صحبت نکردم.  ادعای بزرگی است اگر بگویم نقد در هر حالی اخلاقا بدون ایراد است. اما می توانم بگویم اصل بر نقادی است و در نقض اصل است که باید دلیل آورد.